Gecə saatlarında işləmək işçilərin sağlamlığına necə təsir edir?

Bir çox sənayelər növbəli iş sisteminə əsaslanır, çünki onlar 24/7 fəaliyyət göstərir və ya müəyyən bir ərazinin gecə həyatına xidmət edir. Bu, həmin sənayelərdə gecə işçisi kimi çalışan işçilərin olduğunu göstərir. Həyat tərzi və ya digər məsuliyyətlər səbəbindən bu sistem onlara uyğun ola bilər, lakin gecə işçisi olmaq onların sağlamlığına təsir göstərə bilər.

Gecə işi, gecə yarısından (00:00) səhər saat 7:00-dək aparılan hər hansı bir işə deyilir. Əgər iş saatlarının 50%-dən çoxu gecə iş saatlarına düşürsə, həmin şəxs gecə işçisi hesab olunur. Gecə işçilərinə nümunə olaraq təcili yardım işçiləri, tibb bacıları, barmenlər, mühafizəçilər və s. göstərilə bilər.

Gecə işinin işçiyə təsir göstərdiyi əsas sahə bədənin daxili saatı (sirkadiyan ritmləri) ilə bağlıdır. Bu, yuxu çətinliyi, yorğunluq və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Bu vəziyyət işçinin iş və sosial həyatında domino effekti yarada bilər. Yorğunluq işçinin reaksiya vaxtını və işdə diqqətli qalma qabiliyyətini azalda bilər. Bu, səhv etmə və ya iş yerində qəza riskini artıraraq işçinin performansına təsir edə bilər, hətta ciddi hallarda yazılı xəbərdarlıq almaq və ya işini itirmək kimi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Sosial həyat baxımından, gecə növbəsində işləmək işçinin ailəsi və dostları ilə fərqli cədvəl keçirməsinə səbəb olur, bu da onları onlarla tez-tez görüşə bilməməyə gətirir. Bəzi insanlar üçün bu problem yaratmaya bilər, lakin başqaları üçün belə iş saatları izolyasiya hissi yarada bilər və nəticədə onların mental sağlamlığına təsir göstərə bilər. Bu təsirlər bir-biri ilə bağlıdır: işçi yorğunluq hiss etməsə belə, mental sağlamlığa təsir iş performansına və sosial fəaliyyətə mənfi təsir göstərə bilər.

Menecerlər gecə işçilərini dəstəkləmək üçün addımlar atmalı və onların sağlamlığını iş saatlarından üstün tutmalıdır. Gecə növbəsində menecer hər işçinin kifayət qədər istirahət etməsi üçün müntəzəm fasilələr təmin etməlidir ki, işçilər növbəni tam enerjili şəkildə keçirsinlər. Lazım gələrsə, menecerlər işəgötürənə işçilərin yerli həkimə (GP) müraciət etməsini tövsiyə edə bilərlər. Bundan əlavə, işəgötürənlər və idarəçilər işçilərin iş və şəxsi həyat balansını qorumaq üçün siyasətlər tətbiq etməyi nəzərdən keçirməlidirlər. Bu siyasətlər gecə saatlarını azaltmaq üçün çevik iş cədvəli və ya işçilərə istirahət üçün ödənilmiş vaxt vermək kimi tədbirləri əhatə edə bilər.

Həm işəgötürənlərin, həm də işçilərin məsuliyyəti gecə işinin işçinin sağlamlığına ciddi təsir göstərməməsini təmin etməkdir. Beləliklə, işçilər cədvəllərinə uyğun işləyə bilərlər və sağlamlıqlarını risk altına qoymadan iş saatlarını yerinə yetirə bilərlər.