Fərdi Qoruyucu Avadanlıqlar: Bu İş Yerində Gələcək.

Fərdi qoruyucu vasitələrin (PPE) gələcəyi

İdealdır ki, insanlar “gələcək İNDİDİR” deyəndə, hər birimizin bu ifadəyə fərqli yanaşmaları olur. Bəs əgər İNDİ dünən olsaydı (sənaye inqilabının başlanğıcı), bu gün (rəqəmsallaşma) və sabah (süni intellekt və biyonik “internet of things” bədənləri) olsaydı necə olardı?

Sənaye inqilabının başlanğıcı buxar mühərriklərinin və böyük istehsal maşınlarının ixtirası ilə əlaqəlidir. Bu maşınlar istehsalı on dəfə sürətləndirsə də, işçiləri evlərini tərk edib bu maşınların yerləşdiyi uzaq yerlərə getməyə məcbur etdi, çünki bu maşınların yaratdığı səs-küy və tüstü iş mühitini təhlükəli edirdi. Bu, ekstremal iş yerində risklərin başlanğıcı idi və ailə üzvünün evə tam sağ qayıdıb-qayıtmayacağı sualına səbəb oldu.

Sonrakı mərhələdə rəqəmsallaşma bu gün iş yerlərində sağlamlıq və təhlükəsizlik fəaliyyətlərini daha yaxşı həyata keçirməyə imkan verdi. Hələ də bəzi təhlükəli maşınlar istifadə olunur, amma HSE (Sağlamlıq, Təhlükəsizlik və Ətraf Mühit) departamentində təhlükəsizlik səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Keçmiş dövrlərlə müqayisədə iş yerlərində təhlükəsizlikdə böyük irəliləyişlər olmuşdur. İnkşaf etmiş texnologiyalar, qaydalar və təhlükəsizlik tədbirləri istehsalın daha təhlükəsiz və sağlam olmasına kömək etmişdir. Lakin texnoloji köhnəlmələr səbəbindən hələ də iş yerini daha təhlükəsiz və sağlam etmək üçün görüləcək çox iş vardır.

2026-cı ilin sonuna qədər fərdi qoruyucu vasitələr (PPE) bazarının 2019-cu ildə 48,130 milyon ABŞ dolları olduğu halda 2026-cı ildə 81,790 milyon ABŞ dollarına çatacağı, illik orta artım tempinin (CAGR) 2,4 faiz olacağı proqnozlaşdırılır. 2026-cı il proqnozu bəzi insanlar tərəfindən hələ PPE bazarının gələcəyi kimi qəbul edilməyə bilər, lakin növbəti nəsilə tədricən keçid, süni intellekt və biyonik “internet of things” bədənlərinin tətbiqi ilə bu rəqəmlər sürətlə artacaq. COVID-19 pandemiyasından əvvəl, səhiyyə sektorundakı işçilər qoruyucu vasitələrdən demək olar ki, pandemiya dövründəki qədər səmərəli istifadə etmirdilər.

Təcrübələr göstərdi ki, işçilər təbii olaraq işlərinin tələblərinə və gündəlik qarşılaşdıqları risklərə görə PPE-dən istifadə edirdilər, amma dost və ailələrini qoruyucu vasitələr almağa təşviq etmirdilər. Qlobal pandemiya xəbərləri yayıldıqdan sonra isə PPE dünya miqyasında diqqət mərkəzinə çevrildi, maskalar geyənlərin dərisinə yapışaraq ciddi narahatlığa səbəb oldu. Mənim fikrimcə, PPE-nin gələcəyi, son illərdə yaşadığımız qlobal pandemiya baş verdikdən dərhal sonra başladı.

Süni intellektin sürətlə proqramlaşdırılması və bu möhtəşəm “internet bədənlərinin” sınaqları göstərir ki, PPE-nin gələcəyi dünən deyil, bu gün deyil, amma mütləq sabah olacaq. Hazırda bu dövrün başlanğıcında robotlar və proqram təminatı artıq səhiyyə kimi böyük PPE istifadə olunan sahələrdə insan əvəzinə fəaliyyət göstərmək üçün proqramlaşdırılır – xəstə şikayətlərini qəbul etmək və effektiv həll təyin etmək, tikinti şirkətlərində isə robotlar artıq əvvəlcədən hazırlanmış planları mükəmməl şəkildə həyata keçirirlər.

Nəticə: PPE-nin gələcəyi yalnız gördüklərimiz deyil, gələcəkdə nələrin olacağıdır.